bahis siteleri

Tüm dünyanın istilacı böcekler ile başı dertte

İstilacı böcek türlerinin dünyada tarım alanlarına yılda 13 milyar dolar zarar verdiği, bu zararlılar ile mücadelede de milyarlarca dolar harcandığı.

Tüm dünyanın istilacı böcekler ile başı dertte
Tüm dünyanın istilacı böcekler ile başı dertte admin

Trabzon Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Cemil Pehlevan, dünyada 500 istilacı haşere ve akar cinsi olduğunu ve bunların çoğunun nebat hasarlıları olarak tanındığını belirterek bu haşerelerin senede 13 milyar dolar mahsul kaybına neden olduğunu söyledi. Bu cinslerle çaba kapsamında milyarlarca dolar tüketildiğini kaydolan Pehlevan, son yarıyılda Doğu Karadeniz Bölgesi'nde sıkça görülen 'Kahverengi pis koku haşereyi'nin de bu istilacı cinslerden biri olduğuna dikkat çekti.

Bu haşere cinsinin beynelmilel ticaretin çoğalmasıyla tüm dünyaya dağılmaya başladığını ve dağılışını sürdürdüğünü kaydolan Pehlevan, "İstilacı yabancı cinsler, hem natürel hem de zirai ekosistemler üzerinde çok rakamda negatif tesire neden olmakta, ciddi ekonomik kayıplara ve negatif etrafsal tesirlere yol açmaktadır. Dünyada 500 istilacı haşere ve akar cinsi olduğu ve bunların çoğunun nebat hasarlıları olarak tanındığı belirtilmektedir.

Bu haşerelerin senelik mahsul kayıpları 13 milyar doları bulmakta ve bu cinslerle çaba kapsamında da miyarlarca dolar tüketilmektedir. Halyomorpha halys Kahverengi pis koku haşereyi, bu istilacı cinslerden biri olup beynelmilel ticaretinde çoğalmasıyla tüm dünyaya dağılmaya başlamış ve dağılışını devam ettirmektedir. Türkiye'nin Kuzeydoğu hududunu Gürcistan'dan natürel yollarla ülkemize 2017 senesinde geçiş yapmış ve şu anda, Artvin Kemalpaşa, Hopa, Borçka, Arhavi, Artvin merkez Rize Fındıklı şehri tarım ve ormanlık alanlarında ve tespit edilmiştir. Kahverengi pis koku haşereyi için uçuş mesafesinin 67 ve 75 kilometre olduğu düşünüldüğünde dağılış sürati bizi ürkütebilir. Şu an bulunduğu alanda misafirci aşırılığı sebebiyle dağılışı yavaş asıllaşmaktadır. Halyomorpha halys suratlarca nebatın özsuyunu emerek ağaçlarda, meyvelerde ve sebzelerde çok ehemmiyetli hasarlanmalara neden olmaktadır” dedi.

"Dünyada 50 den fazla ülke Halyomorpha halys ile gayreti sürdürmektedir"

Dünyada 50 den fazla ülkenin mevzubahisi haşereyle gayretini sürdürdüğünü kaydolan Pehlevan, “Amerika'da 2010 senesinde elma bahçelerinde 37 milyon dolarlık, İtalya'da 2014 senesinde 15.5 milyon Euroluk, 2010 senesinde Doğu Amerika Birleşik Devletlerinde şeftali bahçelerinde yüzde 100 mahsul kaybına neden olduğu belirtilmektedir.Yüksek dağılma potansiyeli ve bir hayli meyvede oluşturduğu ekonomik hasar sebebiyle, EPPO Avrupa ve Akdeniz Nebat Koruma Teşkilatı Karantina Listesi'nde yer almaktadır. Dünyada 50 den fazla ülke Halyomorpha halys ile gayreti sürdürmektedir.

Senede 1-2 generasyonu olan bu hasarlı cins, 20-30 lu gruplar halinde 100 ila 220 adet yumurta vazgeçebilmektedir. Beslendiği cinsler arasında; meyve ağaçlarında; kayısı, kiraz, şeftali, erik, elma, armut, narenciye, dut, hurma, kivi, çalılardan frambuaz, böğürtlen, üzüm; baklagillerden fasulye, bakla ve bezelye; tarla nebatlarından; şeker pancarı, darı; orman ağaçlarından; akçaağaç ve söğüt; ziynet nebatlarından, kelebek çalısı, hanımeli, leylak, sebzelerden; domates, salatalık ve biber; bir hayli yabancı ot çeşidi sayılabilir.

Kahverengi pis koku haşereyi beslenme sonrası yaralanma, tohum kaybı, delikler, meyve deformasyonu, kırışıklık, süngerimsi alanların yaradılışı, meyvede yarar düşüklüğü ve nekrozlar görülmektedir. Bazı bakteriyel fındık hastalıklarını da taşımaktadır. Kış aylarına yanaşırken kasım sonu-aralık konutlara yönelerek konut içine girip hane ulusunu psikolojik olarak da etkileyebilmektedir” diye konuştu.

“Artvin ve etrafında kivi ve fındık başta olmak üzere suratlarca nebat cinsi ile beslenebilmektedir”

Kahverengi pis koku haşeresinin dağılış gösterdiği Artvin ve etrafında kivi ve fındık başta olmak üzere suratlarca nebat cinsi ile beslendiğine dikkat sürükleyen Pehlevan, “Kahverengi pis koku haşereyi dağılış gösterdiği Artvin ve etrafında kivi ve fındık başta olmak üzere suratlarca nebat cinsi ile beslenebilmektedir. Karadeniz Bölgesi için bu iki mahsulde ticari bedele sahip mahsullerdir. Öncelikle bu ana nebatlardan Kivi ve Fındık başta olmak üzere bölgede yetişen değişik nebat cinslerinin çoğunluğu da bu hasarlının potansiyel tehdidi altındadır. Bölgede organik çay tarımı yapılması kimyevi gayreti sınırlamaktadır.

Bu haşerenin populasyon yoğunluğunun fazla olduğu ülkelerde tespit edilen predatör ve parazitoidleri mevcut olsa da bunların ülkemizde görülmesi ve cinsi baskı altına alması çok uzun seneler sonra olası olacaktır. Artvin şehri tarım ekosistemleri ve mesken alanlarında ciddi bir istilacı cins olarak önümüzdeki senelerde hasarının daha da çoğaldıracağı ve değişik ilçelerde de hasar oluşturacağı olasıdır. Başta tarım çalışları olmak üzere tarımla uğraşan herkesin bu cins hakkında bilgi sahibi olmasını sağlanmalıdır. Acilen bu hasarlı cinse karşı bakanlığın önderliğinde bir çaba takvimi oluşturulmalıdır. En kısa vakitte netice alınabilecek çaba usullerine öncelik verilerek zaman kaybetmeden gayrete başlanmalıdır. Bu kapsamda Feromon tuzaklarına ağırlık verilmesi ehemmiyetlidir. İlaç şirketleri ile projeler yapılarak cinse karşı ruhsatlı bir insektisit tanımlanmalıdır” ihtarında bulundu.  

Bekir Koca

haber haberler gündem dünya iha güncel haberler son dakika haberleri türkiye dünya politika ekonomi finans döviz borsa spor futbol siyaset sağlık kültür sanat müzik sinema magazin moda bilim teknoloji
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Galatasaray liderliği aldı
Galatasaray liderliği aldı
4 yıllık aşk bitti... Ayrıldılar!
4 yıllık aşk bitti... Ayrıldılar!